یکی از سوالات پرتکرار میان مالکان خودرو، مخصوصاً خودروهای توربوشارژ و مدرن، این است که آیا استفاده از اکتان بوستر باعث باطل شدن گارانتی خودرو میشود؟ پاسخ این سوال به یک عامل بسیار مهم بستگی دارد: کیفیت مکمل سوختی که استفاده میشود.
در بسیاری از موارد، مشکل از اصل استفاده از اکتان نیست، بلکه از اکتانهای بیکیفیت و غیراستاندارد موجود در بازار ناشی میشود. شناخت تفاوت میان اکتان استاندارد و اکتان بیکیفیت میتواند از بروز مشکلات فنی و حتی دردسرهای مربوط به گارانتی جلوگیری کند.
چرا برخی اکتانها ممکن است گارانتی خودرو را باطل کنند؟
بخش زیادی از اکتانهای ارزان موجود در بازار برای افزایش عدد اکتان از ترکیبات فلزی مانند MMT (Methylcyclopentadienyl Manganese Tricarbonyl) استفاده میکنند. این ماده با افزایش مقاومت سوخت در برابر احتراق زودرس، عدد اکتان را بالا میبرد، اما در عین حال میتواند اثرات جانبی نامطلوبی در موتور ایجاد کند.
وقتی سوخت حاوی MMT در موتور میسوزد، ترکیبات منگنز موجود در آن به صورت رسوبات فلزی در سیستم احتراق باقی میمانند. این رسوبات معمولاً روی بخشهایی مانند:
سر شمعها
سوپاپها
محفظه احتراق
جمع میشوند.
یکی از نشانههای شناختهشده استفاده از این نوع اکتانها، ایجاد رسوب قهوهای یا نارنجی روی سر شمعها است. این رسوبات برای تکنسینهای نمایندگی کاملاً قابل تشخیص هستند و اغلب به عنوان نشانه استفاده از مکمل سوخت غیر استاندارد شناخته میشوند.
به همین دلیل زمانی که خودرو برای بررسی مشکل موتور یا سیستم احتراق به نمایندگی مراجعه میکند، یکی از اولین مواردی که بررسی میشود وضعیت شمعها است. در صورتی که آثار رسوبات ناشی از MMT مشاهده شود، ممکن است نمایندگی نتیجه بگیرد که از افزودنیهای غیراستاندارد استفاده شده است. در چنین شرایطی احتمال دارد گارانتی بخشهایی از موتور یا سیستم سوخترسانی تحت تاثیر قرار بگیرد.
اگر از اکتان استفاده نکنیم چه اتفاقی میافتد؟
در طرف مقابل، بسیاری از خودروهای مدرن برای عملکرد صحیح به سوخت با عدد اکتان بالا نیاز دارند. این موضوع بهخصوص در موتورهای توربوشارژ و موتورهایی با نسبت تراکم بالا اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در شرایطی که کیفیت بنزین پایین باشد، موتور ممکن است با پدیدهای به نام ناک زدن (Engine Knock) مواجه شود. ناک زمانی رخ میدهد که مخلوط سوخت و هوا در سیلندر زودتر از زمان مناسب مشتعل شود و باعث ایجاد ضربههای شدید در داخل سیلندر شود.
ناک زدن موتور میتواند مشکلات زیر را ایجاد کند:
کاهش توان و شتاب خودرو
افزایش مصرف سوخت
بالا رفتن دمای موتور
فشار بیشتر به قطعات داخلی موتور
در بلندمدت این ضربهها ممکن است به قطعاتی مانند رینگهای پیستون آسیب وارد کنند. رینگ پیستون وظیفه آببندی سیلندر و حفظ کمپرس موتور را بر عهده دارد. اگر این قطعه دچار سایش یا ضعف شود، مشکلاتی مانند کاهش کمپرس، افزایش مصرف روغن و افت عملکرد موتور به وجود میآید.
به همین دلیل در شرایطی که کیفیت بنزین پایین است، بسیاری از کارشناسان فنی استفاده از اکتان بوستر استاندارد را برای محافظت از موتور توصیه میکنند.
تفاوت اکتان بوستر استاندارد با اکتان بیکیفیت
اکتانهای باکیفیت که توسط برندهای معتبر بینالمللی تولید میشوند، معمولاً از فرمولاسیون پیشرفته و بدون ترکیبات فلزی استفاده میکنند. این محصولات به گونهای طراحی شدهاند که بدون ایجاد رسوب در موتور، عدد اکتان سوخت را افزایش دهند.
برخی از ویژگیهای اکتان بوسترهای استاندارد عبارتند از:
فاقد ترکیبات فلزی مضر مانند MMT
عدم ایجاد رسوب روی شمع و سوپاپ
بهبود کیفیت احتراق
کاهش احتمال ناک زدن موتور
کمک به عملکرد نرمتر موتور
بسیاری از این محصولات علاوه بر افزایش عدد اکتان، دارای افزودنیهای شوینده سیستم سوخت نیز هستند که میتوانند به تمیز نگه داشتن انژکتورها و محفظه احتراق کمک کنند.
آیا استفاده از اکتان باکیفیت گارانتی خودرو را باطل میکند؟
نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که استفاده از اکتان بوستر باکیفیت و استاندارد به خودی خود باعث باطل شدن گارانتی خودرو نمیشود. آنچه ممکن است مشکل ایجاد کند استفاده از مکملهای بیکیفیت و ناشناخته است که آثار آنها در موتور باقی میماند.
وقتی از یک محصول استاندارد و معتبر استفاده شود که فاقد ترکیبات فلزی باشد، معمولاً رسوبات غیرطبیعی در موتور ایجاد نمیشود و نشانهای از استفاده از افزودنی مضر در موتور باقی نمیماند.
هر چند وقت یکبار باید از اکتان استفاده کرد؟
در شرایطی که کیفیت بنزین ثابت و قابل پیشبینی نیست، بسیاری از کارشناسان خودرو توصیه میکنند برای محافظت از موتور و جلوگیری از ناک، حداقل به صورت یک باک در میان از اکتان بوستر استاندارد استفاده شود. این کار میتواند به حفظ کیفیت احتراق و عملکرد بهتر موتور کمک کند.
انتخاب اکتان باکیفیت اهمیت زیادی دارد
با توجه به تنوع زیاد مکملهای سوخت در بازار، انتخاب یک محصول معتبر اهمیت زیادی دارد. استفاده از برندهای شناختهشده و دارای استاندارد بینالمللی میتواند ریسک ایجاد رسوب و مشکلات احتمالی برای موتور را کاهش دهد.
در مجموعه چسب جت نیز با توجه به همین دغدغه، تلاش شده است مجموعهای از اکتان بوسترهای اورجینال و استاندارد از برندهای معتبر بینالمللی مانند XADO، Ravenol، Sonax، Wynn’s و Gamout در دسترس مصرفکنندگان قرار بگیرد. هدف از ارائه این محصولات، کمک به مصرفکنندگان برای دسترسی به مکملهای باکیفیت و جلوگیری از استفاده از محصولات بیکیفیت موجود در بازار است.
جمعبندی
بحث اصلی درباره گارانتی خودرو، استفاده از اکتان یا مکمل سوخت نیست، بلکه کیفیت محصول مورد استفاده اهمیت دارد. اکتانهای بیکیفیت حاوی ترکیبات فلزی میتوانند باعث ایجاد رسوب در موتور شوند و حتی در برخی موارد دردسرهایی برای گارانتی ایجاد کنند.
در مقابل، استفاده از اکتان بوستر استاندارد و باکیفیت میتواند به جلوگیری از ناک زدن موتور، بهبود احتراق و حفظ سلامت قطعات داخلی موتور کمک کند. بنابراین اگر قرار است از مکمل سوخت استفاده شود، بهترین کار انتخاب یک محصول اورجینال، استاندارد و از برند معتبر است تا هم از موتور محافظت شود و هم نگرانی بابت گارانتی خودرو وجود نداشته باشد.
